NGƯỜI CẬN THỊ CÓ NGUY CƠ MẮC GLOCOM CAO GẤP 2-3 LẦN SO VỚI NGƯỜI BÌNH THƯỜNG

Mối liên hệ giữa tật khúc xạ mắt với Glocom - bệnh gây mù lòa thứ 2 trên thế giới - được chỉ rõ trong tài liệu của BMES như một yếu tố nguy cơ lịch sử quan trọng đối với bệnh Glôcôm góc mở nguyên phát (POAG). Theo đó, người cận thị nhẹ đến trung bình (từ 1 - 6 đi-ốp) có nguy cơ phát triển bệnh Glocom (thiên đầu thống) cao gấp 2 lần so với người bình thường. Người cận thị nặng (trên 6 đi-ốp) tiềm ẩn nguy cơ lớn hơn, khả năng mắc bệnh gấp 3 lần người có đôi mắt khỏe mạnh. 

Cảnh báo này đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát “kẻ âm thầm đánh cắp thị lực” Glocom bởi số lượng người mắc tật khúc xạ cận thị ngày càng tăng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Viện Thị giác Brien Holden dự báo đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ bị cận thị, trong đó gần 1 tỷ người có thể mắc cận thị nặng. 

Người cận thị có nguy cơ mắc Glocom cao gấp 2-3 lần so với người bình thường

Giải mã nguyên nhân mắc glocom từ cận thị

Dưới góc nhìn nhãn khoa, cận thị - đặc biệt là cận thị nặng - có sự thay đổi của cấu trúc bên trong mắt, là nguyên nhân tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nhãn khoa nguy hiểm, trong đó có Glocom. Cụ thể, mắt người cận thị có trục nhãn cầu bị kéo dài hơn bình thường. Chiều dài trục nhãn cầu trung bình khoảng 23-24 mm, ở người cận thị nặng có thể vượt quá 26 mm. Nhãn cầu lúc này giống như một quả bóng bị kéo căng 2 đầu, các lớp mô trong mắt bị kéo dãn, mô nâng đỡ cũng mỏng hơn và yếu đi. Hậu quả trực tiếp là ánh sáng không hội tụ được trên võng mạc, gây ra hình ảnh nhòe mờ. 

Sự kéo dãn này đồng thời làm tăng áp lực nội nhãn, tác động trực tiếp các dây thần kinh thị giác. Các mô nâng đỡ yếu khiến chúng dễ bị tổn thương hơn. Tất cả đều làm tăng nguy cơ bệnh glocom - tổn thương dây thần kinh thị giác không thể phục hồi. 

Mối liên quan giữa cận thị và glocom không tăng tuyến tính, mà càng cao hơn khi độ cận tăng lên. Trong nghiên cứu “Tật khúc xạ và bệnh Glocom” đăng trên tạp chí nhãn khoa hàng đầu thế giới Acta Ophthalmologica Scandinavica, các nhà khoa học cho thấy: cứ mỗi khi độ cận tăng thêm 1.0 đi-ốp, nguy cơ mắc Glocom có thể tăng thêm khoảng 20%.

Hình ảnh dây thần kinh thị giác của hai bệnh nhân cận thị nặng: (1) được chẩn đoán mắc Glocom ; (2) không mắc Glocom 

Người cận thị nặng nên làm gì để bảo vệ thị lực?

Tiếp nhận và xử lý hàng nghìn ca bệnh nhãn khoa mỗi năm, ThS. BS Mai Thị Anh Thư, Giám đốc chuyên môn - Bệnh viện Mắt Hà Nội 2 cho biết: trong khi cận thị là tật khúc xạ phổ biến, các diễn biến của glocom lại nguy hiểm và âm thầm. Sự kết hợp của cả hai khiến người bệnh không thấy triệu chứng rõ rệt, không thấy đau hay mờ nếu duy trì đeo kính. Điều này dễ gây tâm lý chủ quan, dẫn đến hậu quả vĩnh viễn về mắt. Bởi vậy, những người có độ cận cao, việc chăm sóc mắt không dừng lại ở việc thay đổi số kính, mà cần một quy trình theo dõi chuyên sâu để kiểm soát nguy cơ Glocom.

Bác sĩ Thư khuyến nghị người cận thị nên duy trì thăm khám mắt định kỳ. Người cận thị nặng nên khám mắt sau 6–12 tháng để bác sĩ theo dõi những thay đổi tại đáy mắt và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Điều này đặc biệt quan trọng bởi Glocom thường tiến triển âm thầm và ít biểu hiện ở giai đoạn đầu.

Việc theo dõi và kiểm soát nhãn áp nên được thực hiện định kỳ. Việc đo nhãn áp giúp bác sĩ đánh giá mức áp lực mà dây thần kinh thị giác đang phải chịu, từ đó có cơ sở phát hiện nguy cơ và đưa ra hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Để có kết quả toàn diện nhất, người bệnh nên thực hiện kiểm tra thị trường kết hợp chụp OCT dây thần kinh thị giác. Kiểm tra thị trường giúp phát hiện sớm các vùng suy giảm thị lực mà người bệnh chưa nhận ra, trong khi chụp OCT cho phép đánh giá chi tiết độ dày lớp sợi thần kinh thị giác. Đây là công nghệ tiên tiến giúp phát hiện những dấu hiệu bào mòn hoặc tổn thương cấu trúc thần kinh ở giai đoạn rất sớm, giúp bảo vệ lâu dài thị lực. 

Thăm khám định kỳ - yếu tố then chốt để phát hiện sớm và kiểm soát Glocom