"Kiểm soát cận thị ở trẻ em không chỉ là cấp kính để nhìn rõ hơn, mà là quá trình theo dõi lâu dài nhằm đánh giá nguy cơ tiến triển cận thị và bảo vệ thị lực cho trẻ trong tương lai." - Bác sĩ Đào Đức Hiếu, Bệnh viện Mắt Hà Nội 2
Nhận định trên được Bác sĩ Đào Đức Hiếu – Bác sĩ chuyên khoa mắt, Bệnh viện Mắt Hà Nội 2 chia sẻ trong hội thảo "Tương lai Quản lý tiến triển Cận thị tại Việt Nam" do ZEISS Vision tổ chức tại Hà Nội vào ngày 07/06/2026. Quan điểm này hoàn toàn đồng nhất với các khuyến nghị chuyên môn từ Viện Cận thị Quốc tế (IMI) khi khẳng định bản chất của quản lý cận thị không dừng lại ở việc phục hồi thị lực tạm thời. Cốt lõi của quá trình này là kiểm soát tốt tốc độ tăng độ cận, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc các bệnh lý võng mạc nguy hiểm do cận thị nặng gây ra khi trẻ trưởng thành.
Quy trình quản lý cận thị toàn diện và ứng dụng lâm sàng
Trong khuôn khổ buổi hội thảo, bác sĩ Đào Đức Hiếu đã trình bày tham luận chuyên sâu về kinh nghiệm ứng dụng các công cụ hỗ trợ theo dõi cận thị trong thực hành lâm sàng thực tế tại Bệnh viện Mắt Hà Nội 2. Nội dung báo cáo đã thu hút sự quan tâm lớn từ các chuyên gia ngành nhãn khoa nhờ tính thực tiễn cao, tập trung vào quy trình khép kín bao gồm từ khâu phát hiện sớm, đánh giá nguy cơ, xây dựng phác đồ cho đến việc theo dõi định kỳ theo từng giai đoạn phát triển của trẻ.
Hiệu quả vượt trội từ phác đồ phối hợp qua ca lâm sàng thực tế
Để minh chứng cho hiệu quả của quy trình này, bác sĩ Hiếu đã giới thiệu các trường hợp lâm sàng thực tế đang được theo dõi và kiểm soát cận thị tối ưu tại Bệnh viện Mắt Hà Nội 2. Tiêu biểu trong số đó là trường hợp của một bệnh nhi nữ 6 tuổi, bắt đầu được theo dõi từ tháng 4/2022 với yếu tố nguy cơ tiến triển cao do cả bố và mẹ đều bị cận thị.
Nhằm kiểm soát tốt tình trạng này, các bác sĩ đã xây dựng phác đồ điều trị điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn. Cụ thể, từ tháng 04/2022 đến 07/2024, bệnh nhi được áp dụng phác đồ sử dụng thuốc nhỏ mắt Atropine nồng độ 0,05% hàng ngày. Đến tháng 11/2024, các bác sĩ tiếp tục chỉ định phối hợp thêm giải pháp quang học là sử dụng tròng kính kiểm soát tiến triển cận thị chuyên dụng.
Tính đến thời điểm hiện tại, kết quả thu được vô cùng khả quan khi thị lực có chỉnh kính của bé được duy trì ổn định ở mức tốt, dao động từ 20/20 đến 20/22. Đặc biệt, các chỉ số về độ cận và chiều dài trục nhãn cầu — tức độ dài trước – sau của nhãn cầu, chỉ số quyết định trực tiếp đến tốc độ tiến triển cận thị — đều có xu hướng ổn định rõ rệt.
Cá nhân hóa phác đồ dựa trên số hóa dữ liệu nhãn khoa
Theo đại diện Bệnh viện Mắt Hà Nội 2, việc ứng dụng số hóa dữ liệu nhãn khoa đóng vai trò then chốt, giúp các bác sĩ dễ dàng theo dõi và so sánh chính xác sự thay đổi của các chỉ số sinh trắc học, đặc biệt là trục nhãn cầu theo từng biểu đồ thời gian riêng biệt của mỗi trẻ. Tuy nhiên, bác sĩ Hiếu cũng nhấn mạnh rằng công cụ công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Hiệu quả kiểm soát cận thị tối ưu vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào việc thăm khám chuyên sâu của bác sĩ, sự tuân thủ lịch tái khám định kỳ và đặc biệt là sự đồng hành, điều chỉnh thói quen sinh hoạt cho trẻ từ phía gia đình.
Chính vì vậy, mỗi bệnh nhi khi đến với Mắt Hà Nội 2 đều được tiếp cận một kế hoạch quản lý cá nhân hóa toàn diện. Kế hoạch này được xây dựng dựa trên sự tổng hòa của nhiều yếu tố khác nhau như tuổi khởi phát cận thị, tiền sử cận thị của gia đình, mức độ cận thực tế, tốc độ tăng trục nhãn cầu và thói quen sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Khuyến cáo quan trọng từ chuyên gia dành cho phụ huynh
Các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đi khám mắt chuyên sâu ngay khi phát hiện các dấu hiệu nguy cơ như trẻ thường xuyên nheo mắt hoặc nghiêng đầu khi nhìn xa, ngồi quá sát màn hình tivi, máy tính, hoặc cúi gầm mặt khi đọc sách, viết chữ. Bên cạnh đó, việc trẻ nhìn bảng không rõ dẫn đến kết quả học tập giảm sút hoặc thường xuyên than mỏi mắt, chảy nước mắt, hay dụi mắt cũng là những biểu hiện cần đặc biệt lưu tâm.
Đối với những trẻ đang trong liệu trình kiểm soát cận thị, việc tuân thủ lịch tái khám định kỳ từ 3 đến 6 tháng một lần theo đúng chỉ định đóng vai trò quyết định để các bác sĩ kịp thời theo dõi sát sao diễn biến trục nhãn cầu và đưa ra những điều chỉnh phương án phù hợp. Bệnh viện Mắt Hà Nội 2 sẽ luôn đồng hành cùng cha mẹ trên hành trình kiểm soát cận thị toàn diện, bảo vệ và gìn giữ đôi mắt sáng khỏe cho con yêu hôm nay và mai sau.
