Adenovirus có phải nguyên nhân duy nhất gây đau mắt đỏ?
Adenovirus là một trong những nguyên nhân thường gặp gây viêm kết mạc, thường được gọi là đau mắt đỏ. Tuy nhiên, mắt đỏ còn có thể xuất phát từ các virus khác, vi khuẩn, dị ứng hoặc tác nhân kích thích. Vì biểu hiện của nhiều bệnh lý mắt có thể tương đối giống nhau, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa trên triệu chứng rồi mua thuốc điều trị.
ThS.BS Mai Thị Anh Thư – Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Mắt Hà Nội 2 cho biết: “Không phải trường hợp mắt đỏ nào cũng là đau mắt đỏ. Viêm giác mạc, viêm màng bồ đào, glôcôm cấp hay một số bệnh lý khác cũng có thể khởi đầu bằng triệu chứng tương tự. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân để điều trị kịp thời và đúng cách.”
Đau mắt đỏ do Adenovirus lây như thế nào?
Đau mắt đỏ do Adenovirus không lây chỉ vì nhìn vào mắt người bệnh. Virus chủ yếu lây khi người lành tiếp xúc với dịch tiết của người bệnh hoặc chạm vào vật dụng, bề mặt chứa virus rồi đưa tay lên mắt.
Virus có thể lây qua nước mắt, ghèn mắt, bàn tay chưa được vệ sinh, khăn mặt, gối, điện thoại, tay nắm cửa, bàn ghế hoặc các vật dụng dùng chung. Một số chủng Adenovirus cũng có thể lan truyền qua giọt bắn đường hô hấp hoặc môi trường nước không đảm bảo vệ sinh. Vì vậy, điều cần tránh không phải là “ánh nhìn” mà là tiếp xúc với dịch tiết, dùng chung vật dụng và đưa tay chưa sạch lên mắt.
Dấu hiệu thường gặp của đau mắt đỏ
Người mắc viêm kết mạc có thể xuất hiện mắt đỏ ở một hoặc hai bên, chảy nước mắt, cộm xốn, sưng mi hoặc có nhiều ghèn.
Một số trường hợp có thể xuất hiện sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ. Đây là những biểu hiện cần được chú ý hơn vì có thể liên quan đến tổn thương giác mạc hoặc các bệnh lý mắt khác.
Đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Với viêm kết mạc do virus, nhiều trường hợp nhẹ có thể cải thiện trong khoảng 7–14 ngày, nhưng một số trường hợp có thể kéo dài từ 2–3 tuần hoặc lâu hơn.
Vì vậy, người bệnh không nên chỉ dựa vào mốc “1–2 tuần” để chờ bệnh tự khỏi. Nếu mắt ngày càng đỏ, đau, nhìn mờ hoặc triệu chứng không cải thiện, cần được khám để xác định lại nguyên nhân.
Những hiểu lầm thường gặp khi bị đau mắt đỏ
Một trong những hiểu lầm phổ biến là nhìn vào mắt người bệnh sẽ bị lây đau mắt đỏ. Thực tế, ánh nhìn không làm lây bệnh. Nguy cơ chủ yếu đến từ việc tiếp xúc với dịch tiết của người bệnh, dùng chung đồ cá nhân hoặc đưa tay có virus lên mắt.
Một sai lầm khác là cho rằng cứ đau mắt đỏ thì cần dùng kháng sinh. Trong khi đó, kháng sinh không có tác dụng đối với viêm kết mạc do virus. Việc tự mua thuốc theo kinh nghiệm có thể khiến người bệnh sử dụng thuốc không phù hợp với nguyên nhân thực sự. Người bệnh cũng không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Thuốc có thể làm giảm đỏ mắt trong một số trường hợp, nhưng sử dụng không đúng có thể che lấp triệu chứng, làm nặng tình trạng nhiễm trùng hoặc gây những tác dụng bất lợi tại mắt.
Bên cạnh đó, các mẹo truyền miệng như xông lá, đắp lá lên mắt chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả điều trị và có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, nhiễm khuẩn khi bề mặt mắt đang tổn thương.
Một quan niệm khác cần tránh là “đau mắt đỏ chỉ cần chờ 1–2 tuần sẽ tự khỏi”. Phần lớn trường hợp viêm kết mạc do virus có thể cải thiện theo thời gian, nhưng mắt đỏ cũng có thể là biểu hiện của những bệnh lý khác. Nếu xuất hiện đau nhức nhiều, sợ ánh sáng, nhìn mờ, giảm thị lực, nhiều ghèn hoặc triệu chứng ngày càng nặng, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra.
Chủ động phòng lây đau mắt đỏ trong cộng đồng
Để hạn chế lây truyền, người bệnh và người chăm sóc cần duy trì vệ sinh tay, tránh dụi mắt khi tay chưa sạch và không dùng chung khăn mặt, gối, kính, thuốc nhỏ mắt hoặc các vật dụng cá nhân. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như điện thoại, tay nắm cửa, bàn ghế và đồ chơi cũng nên được vệ sinh định kỳ. Khi đang có biểu hiện bệnh, cần hạn chế tiếp xúc gần với người khác và thực hiện các biện pháp phòng lây theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Đau mắt đỏ do Adenovirus thường có thể kiểm soát tốt nếu được nhận biết và chăm sóc đúng. Điều quan trọng là không chủ quan, không tự ý dùng thuốc và không dựa vào các kinh nghiệm truyền miệng để điều trị. Theo ThS.BS Mai Thị Anh Thư, nhận biết sớm, điều trị đúng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ đôi mắt của người bệnh mà còn góp phần hạn chế sự lây lan trong gia đình và cộng đồng.
(*) Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
