Kiến thức Nhãn Khoa
Kiến thức Nhãn Khoa

VAI TRÒ CỦA VIỆC KHÁM MẮT SỚM CHO CON

01-09-2020

Khám mắt cho trẻ em là một kiểm tra chuyên môn về sức khỏe đôi mắt cũng như thị lực của trẻ và chỉ được thực hiện bởi kỹ thuật viên khúc xạ (optometrist) và bác sỹ nhãn khoa (ophthalmologist).

Bác sỹ gia đình hoặc bác sỹ nhi khoa là người đầu tiên khám mắt cho con bạn.

Nếu nghi ngờ mắt có vấn đề trong khi khám sức khỏe định kỳ, cần khám chuyên khoa mắt để đánh giá vấn đề chính xác hơn. Bác sỹ nhãn khoa có các thiết bị chuyên dụng và được đào tạo chuyên sâu để hỗ trợ các bác sỹ chuyên khoa khác phát hiện các vấn đề tiềm tàng ở mắt.
 

Tầm quan trọng của việc cho trẻ khám mắt định kỳ

Kiểm tra mắt sớm là cần thiết để chắc chắn trẻ bình thường, mắt khỏe mạnh, giúp trẻ có thể học tập và vui chơi tốt hơn.

Kiểm tra mắt sớm cũng quan trọng bởi vì trẻ cần những khả năng cơ bản sau đây, giúp trẻ nhìn tốt để học tập:
  • Nhìn gần
  • Nhìn xa
  • Phối hợp 2 mắt
  • Vận động nhãn cầu
  • Tập trung điều tiết
  • Nhận biết vùng chu biên
  • Phối hợp tay mắt
     

Khi nào cần khám mắt cho con bạn?

Trẻ sơ sinh nên được khám mắt toàn diện lúc 6 tháng tuổi. Trẻ lớn hơn nên được khám mắt bổ sung vào lúc 3 tuổi, và ngay trước khi chúng vào lớp 1 (khoảng 5 hoặc 6 tuổi). Với những trẻ đang ở độ tuổi đi học, kiểm tra mắt 2 năm/lần nếu không điều trị gì ở mắt. Những trẻ đeo kính gọng hoặc kính áp tròng nên được kiểm tra hàng năm, hoặc theo thời gian yêu cầu của bác sỹ nhãn khoa.
 
Khám mắt trẻ em
Khi nào cần khám mắt cho trẻ?
(Hình: Bệnh viện Mắt Hà Nội 2)

 

Lên lịch khám mắt cho con bạn

Lên lịch kiểm tra mắt cho con bạn ngay khi trẻ bắt đầu phàn nàn về mắt của chúng mặc dù trông có vẻ vẫn bình thường.

Chi tiết cụ thể để tiến hành kiểm tra mắt như thế nào phụ thuộc vào tuổi của trẻ, nhưng nhìn chung, việc kiểm tra sẽ bao gồm: hỏi bệnh sử, kiểm tra thị lực, xác định bệnh nhân có cần đeo kính không, kiểm tra mức độ cân bằng trong tầm nhìn giữa hai mắt, hồ sơ đánh giá sức khỏe mắt, và đơn kính nếu cần thiết.
Sau khi đặt hẹn, bạn có thể nhận được mẫu bệnh án. Một vài trung tâm chăm sóc mắt có sẵn mẫu bệnh án trên website, bạn có thể tải về máy và in tại nhà trước khi đi khám. Hoặc, có lẽ bạn nhận được mẫu bệnh án ngay tại cơ sở nhãn khoa.

Trong mẫu bệnh án, người ta sẽ hỏi bạn về tiền sử lúc bạn sinh con (còn gọi là tiền sử chu sinh), bao gồm cân nặng của trẻ lúc sinh, trẻ đủ hay thiếu tháng.

Bác sỹ mắt cũng có thể hỏi những vấn đề xảy ra trong quá trình mang thai hoặc lúc sinh (nếu có). Những câu hỏi khác sẽ tập trung vào tiền sử bệnh của con bạn, bao gồm các thuốc đang dùng hiện tại và các dị ứng hiện có hoặc trước đây.

Chắc chắn phải nói cho bác sỹ mắt biết nếu con bạn mắc hoặc có dấu hiệu của những vấn đề sau:
  • Tiền sử sinh non
  • Hạn chế phát triển vận động
  • Thường xuyên dụi mắt
  • Nháy mắt quá mức
  • Mất khả năng duy trì tiếp xúc bằng mắt
  • Không có khả năng cố định mắt khi nhìn mọi vật
  • Khả năng theo dõi bằng mắt yếu

Đồng thời, chắc chắn phải đề cập tới việc khám mắt nếu con bạn không được khám mắt ở trường hoặc khi bác sỹ nhi khoa thăm khám. 

Bác sỹ mắt của bạn cũng muốn biết các vấn đề mắt trước đây và những điều trị con bạn đã thực hiện, ví dụ như phẫu thuật, đeo kính gọng hoặc kính tiếp xúc.

Chắc chắn phải nói cho bác sỹ mắt biết bất kỳ tiền sử bệnh mắt nào (cần điều trị) của gia đình, ví dụ như cận thị hoặc viễn thị (tật khúc xạ), nhược thị, lác mắt, hoặc các bệnh về mắt.
Kiểm tra mắt cho trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có thể nhìn tốt như người lớn, giới hạn trong khả năng tập trung, khả năng nhìn màu sắc và cảm nhận chiều sâu lúc 6 tháng tuổi.

Để đánh giá mắt trẻ sơ sinh phát triển bình thường hay không, bác sỹ thường sử dụng các test sau:
  • Test phản xạ đồng tử (pupil responses): đánh giá đồng tử của mắt co giãn đúng cách ở ngoài sáng hoặc trong tối.
  • Test định thị và di chuyển theo vật (fixate and follow): xác định khả năng mắt trẻ có thể định thị và nhìn theo một vật, ví dụ như nhìn theo một ánh đèn đang di chuyển. Trẻ sơ sinh có thể định thị được một vật ngay sau khi sinh, và có thể nhìn theo một vật khi trẻ 3 tháng tuổi.
  • Test nhìn ưu tiên (preferential looking): sử dụng một cái thẻ, trống trơn ở 1 mặt và mặt kia có các đường sọc nhằm thu hút sự tập trung của trẻ với các đường sọc. Bằng cách này, khả năng nhìn có thể được đánh giá mà không phải sử dụng bảng biểu kiểm tra mắt thông thường.
 

Kiểm tra mắt cho trẻ trước tuổi tới trường

Vài bậc phụ huynh ngạc nhiên khi biết rằng: trẻ em trước tuổi tới trường không cần biết chữ thành thạo vẫn có thể thực hiện được những test kiểm tra mắt nhất định, ngay cả khi trẻ còn quá nhỏ hoặc quá nhút nhát để nói.
 
Khám mắt trẻ em
Những người được huấn luyện về tầm soát mắt có thể phát hiện các vấn đề mắt cho trẻ trước tuổi tới trường.
(Hình: Trung tâm nghiên cứu VIP, Chuyên ngành nhãn khoa trường ĐH Ohio)

Một vài test kiểm tra mắt thông thường được tiến hành đặc biệt cho các trẻ nhỏ bao gồm:
  • Các ký tự LEA (LEA Symbols): áp dụng cho trẻ nhỏ tương tự như các test kiểm tra mắt thường thấy, bằng việc sử dụng sơ đồ các kí tự, ngoại trừ các kí tự đặc biệt. Ví dụ như: quả táo, ngôi nhà, hình vuông, hình tròn.
  • Soi bóng đồng tử (Retinoscopy): là một test trong đó người ta sẽ chiếu 1 nguồn sáng vào mắt để quan sát sự phản xạ ánh sáng từ mặt sau của mắt (võng mạc). Test này giúp các bác sỹ mắt xác định việc kê đơn kính cho trẻ.
  • Thị giác nhìn hình nổi với các chấm nhỏ ngẫu nhiên (Random Dot Stereopsis): test sử dụng các chấm nhỏ đặc biệt và kính 3D, nhằm đo khả năng 2 mắt của trẻ phối hợp với nhau tốt ở mức độ nào.

Ngoài cận thị, viễn thị và loạn thị, các vấn đề về thị lực phổ biến của học sinh bao gồm:
  • Lác (strabismus, crossed eyes hoặc misaligned eyes): lác có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, ví dụ như vấn đề của cơ vận nhãn ở mắt bị lác hoặc ở cả 2 mắt. Lác là nguyên nhân thường gặp của nhược thị, và nên được điều trị sớm lúc trẻ còn nhỏ để thị lực và khả năng phối hợp của 2 mắt có thể phát triển bình thường.
  • Mất khả năng duy trì tiếp xúc bằng mắt khi nhìn vật ở gần (thiểu năng quy tụ - convergence insufficiency): bác sỹ mắt sẽ đánh giá khả năng nhãn cầu được kéo vào trong (quy tụ) và duy trì được để có thể đọc sách thoải mái.
  • Khả năng định vị, cảm nhận chiều sâu và thị lực nhìn màu (focusing ability, depth perception and color vision): bác sỹ mắt có thể kiểm tra khả năng mắt định vị của con bạn. Cảm nhận chiều sâu hay khả năng nhận biết khoảng cách giữa các vật cũng có thể được bác sỹ kiểm tra, và test mù màu (color blind test) có thể được dùng để đánh giá thị lực nhìn màu của con bạn.
  • Sức khỏe của mi mắt và bán phần trước của mắt: bác sỹ mắt sẽ kiểm tra kỹ mi mắt của con bạn để tìm những bất thường hoặc viêm nhiễm ở lông mi, sự xuất hiện các nang, sự va đập, sự lồi ra bất thường của các tổ chức mắt và sự phù nề (edema). Bác sỹ cũng kiểm tra giác mạc, mống mắt, kiểm tra thủy tinh thể xem có đục không hoặc các bất thường khác.
  • Nhược thị (amblyopia): bác sỹ mắt của bạn sẽ muốn loại trừ nhược thị, vấn đề làm giảm thị lực ở 1 hoặc 2 mắt mà không có tổn thương thực thể nào được phát hiện. Không may là không phải tất cả các trường hợp nhược thị đều có thể chữa khỏi bằng việc đeo kính gọng hoặc kính tiếp xúc, và có thể cần phải che mắt để tăng cường sức khỏe cho mắt yếu hơn.
 
nhược thị
Mắt con bạn có thể được kiểm tra sớm để phát hiện các vấn đề của mắt, ví dụ như nhược thị, trong đó một mắt thường yếu hơn mắt bên kia. Với nhược thị, việc che mắt giúp tăng cường sức khỏe cho mắt yếu hơn.
(Hình: miếng che mắt được làm bởi gia đình bệnh nhân)
 

Kiểm tra mắt và khả năng học tập ở trường của con

Hãy nhớ rằng kiểm tra mắt sớm cho trẻ rất quan trọng, nhằm đảm bảo cho con bạn có khả năng nhìn tốt, giúp trẻ có thể học tập tốt ở trường.

Một đứa trẻ không thể nhìn thấy sách hoặc không nhìn rõ bảng sẽ dễ chán nản, dẫn tới học kém.

Một vài vấn đề về mắt, ví dụ như nhược thị, được điều trị hiệu quả nhất nếu bệnh được phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt, khi cơ quan thị giác của trẻ vẫn đang phát triển.

Đừng để thị lực kém kìm hãm con bạn. Lên lịch khám mắt với bác sỹ nhãn khoa giàu kinh nghiệm ngay hôm nay.
 
Nguồn: All about vision
Tác giả: BS. Gary Heiting
Tham khảo bản dịch của BS. Nguyễn Diệu Hương
01-09-2020

Đặt lịch khám

Đăng ký ngay để trở thành 1 trong 200 khách hàng đầu tiên nhận được ưu đãi này

Lưu ý: Các ô có dấu (*) bắt buộc phải điền đầy đủ
Để biết thêm thông tin chi tiết về chương trình, Bạn vui lòng liên lạc theo số Hotline 0947 276 655 hoặc điền đầy đủ thông tin vào phần đăng ký phía trên chúng tôi sẽ liên hệ với Bạn trong thời gian sớm nhất.
ĐÓNG LẠI
Bình luận với facebook
Hotline: 1900 277227